Militair landschap

Torenfort Uitermeer

In het verleden zijn diverse militaire elementen en structuren in het landschap aangelegd zoals forten, schansen, bunkers en linies.

Met militair landschap worden alle ingrepen in het landschap voor militaire doeleinden bedoeld. Denk aan verdedigingswerken rondom steden, forten, bunkers en landschappelijke structuren zoals linies. Deze elementen staan nooit op zichzelf, maar maken deel uit van een ruimtelijke ensemble. Soms zijn linies en verdedigingswerken nog duidelijk zichtbaar, zoals de tientallen forten die onderdeel uitmaken van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. In andere gevallen is er weinig meer te zien, maar zit de cultuurhistorische waarde in het grote aantal bewaarde archeologische vindplaatsen zoals het geval is bij de Limes. In dit dossier zijn een aantal belangrijke militaire landschapsstructuren op een rij gezet.

In dit dossier:

Bunkerpad, Bunnik

Kaart van verdedigingswerken

Deze kaart laat de landschappelijke samenhang zien tussen historische militaire linies, gebouwen en inundatiegebieden.

Burcht van Leiden

Verdediging in de middeleeuwen

In de middeleeuwen organiseerden steden en gewesten hun eigen verdediging. Dit leidde tot de grootschalige aanleg van onder meer stadsmuren, kastelen, liniewallen en landweren.

reconstructie castellum Leiden-Roomburg

De Limes

De noordelijke grens van het Romeinse Rijk – de Limes – sneed dwars door ons land en volgde de loop van de Oude Rijn.

Verovering van Hulst op de Spanjaarden

Staats-Spaanse linies

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog werd een stelsel van verdedigingslinies aangelegd: de Staats-Spaanse linies.

Bunkers Nieuwe Hollandse Waterlinie bij Bunnik

Hollandse Waterlinie

Wanneer bleek dat inundatie een effectieve manier was om de landsverdediging te organiseren, werd in de 17e eeuw de Hollandse Waterlinie aangelegd.

Luchtwachttoren bij Schoonebeek

20e-eeuwse verdedigingsmaatregelen

Ook in de 20e eeuw werden tal van militaire maatregelen genomen om Nederland door middel van inundatie te beschermen tegen oorlogsdreiging.