Onderzoek doen

Tijdens de onderzoeksfase wordt zowel in het veld als in (literatuur)bronnen gezocht naar achtergrondinformatie over het object.

Diverse vakdisciplines houden zich bezig met het cultuurlandschap, zoals historisch geografen, landschapsarcheologen en paleo-ecologen. Lees hier meer over in het artikel Vakgebieden. Hieronder staan de belangrijkste bronnen die nodig zijn om cultuurhistorisch onderzoek te doen naar landschap of landschapselementen

1.Oral history

Bij veldonderzoek moet vooral worden gelet op sporen van voormalig beheer. Zo kunnen regionale kenmerken en verschillen worden blootgelegd. Een manier om aan deze informatie te komen, is om betrokkenen te interviewen. Dit soort onderzoek wordt oral history genoemd.

2.Oude kaarten

De volgende stap is het bestuderen van kaarten. Hierbij gaat het voornamelijk om de manier waarop het landschap door de tijd heen is weergegeven. Bij dit onderzoek worden dus zowel historische als hedendaagse kaarten gebruikt en met elkaar vergeleken.

3.Archieven

Literatuuronderzoek is lang niet altijd voldoende om de benodigde informatie over een bepaald gebied te vinden; primaire bronnen zijn onontbeerlijk. Er zijn 3 soorten archieven van belang: de waterschaps- en polderarchieven, bestuursarchieven en particuliere archieven.

4.Toponymie of naamkunde

Het vakgebied toponymie of naamkunde houdt zich bezig met het bestuderen van namen. Het kan gaan om allerlei delen van het landschap. Denk aan de namen van wegen, waterlopen of akkercomplexen. Namen kunnen bijdragen aan het reconstrueren van de geschiedenis, vooral als ze uit de middeleeuwen stammen, een periode waar weinig geschreven bronnen over beschikbaar zijn.                                          

5.Aardkunde

Binnen de aardkunde zijn een aantal vakgebieden van belang: geologie, geomorfologie en bodemkunde. De geologie bestudeert de opbouw en de wordingsgeschiedenis van aardlagen. De bodemkunde onderzoekt de verschillende soorten bodems die zich in de bovenste 120 centimeter hebben gevormd. De geomorfologie houdt zich bezig met het beschrijven en verklaren van de vorming van het landschap.

6.Internet

Het internet is een steeds grotere bron van informatie. Naast allerlei lokale en regionale informatie is er ook steeds vaker beleidsinformatie te vinden die wordt aangeboden door gemeentelijke en provinciale overheden of de rijksoverheid.

7.Voorbeelden

Tot slot is het aan te raden om op zoek te gaan naar voorbeeldprojecten die een soortgelijke uitgangssituatie of een vergelijkbare doelstelling hebben.

Handboek cultuurhistorisch beheer

Dit dossier is gebaseerd op het Handboek cultuurhistorisch beheer. Dit boek laat zien hoe het beheer van cultuurlandschap in zijn werk gaat. Het boek is hieronder te downloaden.