De Limes

Limeskaart

De noordelijke grens van het Romeinse Rijk – de Limes – sneed dwars door ons land en volgde de loop van de Oude Rijn.

De Romeinen waren de eersten die voor militaire doeleinden grootschalig in het Nederlandse landschap ingrepen. De Oude Rijn was een belangrijke militaire verkeersader waar mensen en goederen over werden vervoerd. Ter bescherming van deze handelsroute werden forten opgetrokken. Vanaf de huidige Duitse grens tot aan de Noordzee verschenen in totaal 19 forten, afgewisseld met wachttorens. Deze militaire opstelling bracht een enorme economische activiteit teweeg. Het leger had voedsel, goederen en vakmensen nodig zoals smeden en houtbewerkers. Hierdoor ontstond rond de legerkampen een bloeiende economie. Verschillende Nederlandse steden zoals Nijmegen en Utrecht zijn in de Romeinse tijd ontstaan.

reconstructie castellum Leiden-RoomburgBeeld: reconstructie van het castellum Leiden-Roomburg

Cultuurhistorische betekenis

Tegenwoordig zijn delen van de Romeinse Limes beschermd als archeologische vindplaats. Nadat de Romeinen in 411 vertrokken, heeft de Rijn resten van forten, wachttorens, dorpen en havens met klei bedekt. Deze resten zijn vaak goed bewaard gebleven. Op verschillende plaatsen is de Limes opnieuw zichtbaar gemaakt. Denk aan de reconstructie van een wachttoren in Leidsche Rijn en de bestrating van het Domplein waarmee de contouren van een Romeins fort zijn aangegeven.

 

opgraving van een Romeins schip in Vleuten
Beeld: opgraving van een Romeins schip in Vleuten